2000'li yıllardan sonra yani milenyum çağına girdikten sonra,teknolojinin gözalıcı bir hızla ilerlemesiyle birlikte çocuklar zamanlarının çoğunu bilgisayarları,tabletleri ve oyun konsolları başında geçirmeye başladılar.Online oyunlar oynamak, sosyal medya sitelerini kullanmak, müzik dinlemek ve dersleri için araştırmalar yapmak için internete giren küçükler,istemeden de olsa birçok tehlikeyle karşı karşıya kalıyorlar.
Yavrularımızı dolandırıcılığın yanı sıra hakaret ve arkadaşça yaklaşan kötü niyetli kişiler tarafından kandırılarak ailesiyle ilgili özel bilgilerin sızdırılması,taciz v.s gibi önemli tehlikeler bekliyor. Çocuklarımızı bu tür tehlikelerden korumak için onları bilinçlendirmek ve doğru yönlendirmek büyük önem taşıyor.Çocuklara her şeyin sebebini açıklayın. Çocuklar bir şeyin kötü olduğunu, bir şeyi yapmamaları gerektiğini bilirler. Bilmedikleri, bunun neden kötü olduğu, bunu neden yapmamaları gerektiğidir. Onları “çünkü” kelimesiyle başlayan açıklamalara alıştırın. Çocuğunuz yanlışlıkla görülmemesi gereken bir içeriğe ulaştığında, onu bununla ilgili bilgilendirin ve ona verebileceği zararları mantıklı bir şekilde anlatın. Yasaklar her zaman çok çekicidir. Çocuklar her zaman kendilerine söylenenin tam tersini yapmaya çalışır. Bu nedenle onları negatif bildirimlerle değil, olumlu mesaj ve bilgilerle, pozitif yönde teşvik edin. Onlara yasaklar koymak yerine, internetin kendilerine sağladığı kolaylıkları ve internetten ne şekilde doğru ve etkin yararlanabileceklerini anlatın. Çocuklarınıza ziyaret edebilecekleri ve edemeyecekleri siteleri öğretin. Bazı sitelere girmenin neden uygunsuz olduğunu tatlı dille anlatın. Çocuklarınızın sevdiği zararsız siteleri yer imlerine kaydederek dikkatlerini o yöne kaydırın. Alternatifler göstererek onların merak duygusunu dizginleyip, onları doğru kaynaklara yönlendirebilirsiniz.Uygunsuz içerikli internet sitesini direkt yasaklamak yerine, onları farklı sitelere, doğru ve kendileri için uygun sayfalara yönlendirin.Belli bir yaşın altındaki küçüklerin mahremiyet algısı yoktur.Sanal ortamdaki tuzaklara düşmesinin en çarpıcı nedenlerinden biride, internette hangi bilgileri paylaşacaklarını veya paylaşmamaları gerektiğini bilmemeleridir. Ailesi ve arkadaşlarıyla konuşulan her şeyin sanal ortamda da söyleyebileceğini düşünürler.Çocuklara internette gerçek hayatta tanıdığı kişileri arkadaş olarak eklemesini söyleyin.Sanal alemde tanımadıkları kişilerle bilgi alışverişinde bulunmamaları, kendileri ve aileleriyle ilgili özel paylaşım yapmamaları gerektiğini vurgulayın. İnternetteki diğer kişilerin mahremiyetine saygılı olmalarını öğütleyin.
Birçok ebeveyn mobil dünyadaki tehlikelerin halen bilincinde değil. Tehlikenin sadece mobil olmayan dünyada, masaüstü ve dizüstü bilgisayarda olduğunu düşünüyor, cep telefonunu sürekli yanında taşıdığı için güvenli ve kontrol altında olduğunu sanıyor. Oysa bugün dünyada yapılan araştırmalara göre 3 milyon civarında mobil zararlı ve yüksek riskli uygulama bulunuyor. Bu tehlikelere karşı yavrularımıza akıllı mobil cihazlarını nasıl güvenli bir şekilde kullanacaklarını öğretin.Akıllı mobil uygulamaların kullanıcı izinlerini kontrol ederek ve mobil veri güvenliği yazılımı kullanarak veri sızıntısı olmasına engel olun.Örnek verecek olursak günümüzde çocuklarımızın sıklıkla oynadığı Temple Run, Candy Crush, Angry Birds vs gibi popüler mobil oyun ve uygulamaların taklitlerine karşı dikkatli olun.Aynı zamanda çocuklarınızın bu tip oyunları online yanii çevrimiçi oynamalarını engelleyin.Çocuğunuzun internette ne kadar kişisel bilgi paylaştığını görmek için sosyal ağlardaki profillerini ve bu bilgilerin açık ortamda ne kadar görünebilir olduğunu gizlilik ayarları kısmından kontrol edin. Gizlilik kontrol yazılımlarıyla sosyal ağlar üzerindeki gizlilik ayarlarını takip ederek ne kadar kişisel bilgi paylaştığını kontrol edin.Yavrunuzun kullandığı mobil cihazın güvenli olduğundan, güvenilir güvenlik ve antivirüs yazılımları kullandığınızdan emin olun. Bunu internete bağlanabilen,tablet,mobil telefon,lap top,pc dahil her cihaz için yapın. Günümüzde bir çok web tarayıcısı, kendi içinde hazır gelen filtreleme sistemine sahiptir. Bu filtreleri aktif hale getirerek çocuğunuzun girdiği sitelerin uygun yaş aralığına hitap ettiğinden emin olun.
Ayrıca ebeveynler için web trafiği izleme analiz yazılımları kullanın. Bu programlar sayesinde çocuğunuzun girdiği sitelerdeki ve kullandığı cihazlarda gerçekleşen aktivitelerini gözlemleme imkanı bulursunuz.Kısacası teknolojiden vazgeçemeyeceğimize göre y kuşağına dahil ebeveynler olarak biz z kuşağı çocuklarımızı dolayısıyla da ailemizi sanal ortamlardan gelebilecek maddi ve manevi tehlikelere karşı bilinçlenerek korumalıyız.
Görüşmek ümidiyle kalın sağlıcakla...
@teomanabi
